تعریف آلودگی آب

آبی را آلوده می نامند که دارای عوامل بیماری زای عفونی یا انگلی، مواد شیمیائی سمی، ضایعات و فاضلابهای صنعتی و غیره بوده و میزان مواد خارجی موجود در آن به اندازه ای باشد که استفاده از آن سبب بروز اثرات زیان آور گردد .

خواص فیزیکی آب

1- دما

یکی از مهمترین خواص فیزیکی آب، دمای آن است.دمای آب با میزان اکسیژن محلول رابطه عکس دارد. رها شدن مقادیر وسیعی آب گرم به یک رودخانه موجب تغییر دمای متوسط اب و کاهش اکسیژن محلول در آن می گردد، که همین امر موجب تغییر در ترکیب گونه های موجودات زنده می شود. هر گونه موجود زنده در یک طیف یا بازده حرارتی معین دوام می آورد و اندک تغییری در دمای آب برای موجودات زنده مشکل آفرین خواهد بود.

2- کدورت

   آبی که دارای ذرات معلق شناور و قابل رویت باشد،کدر خواهد بود.که معمولا در اثر وجود جلبکها ایجاد می شود.اما در اثر مواردی چون خاک،سیلیس و مواد رسی هم به وجود می آید.در اثر سکون مواد معلق به تدریج ته نشین شده و آب شفاف می گردد. آبهای زیرزمینی معمولا به دلیل عبور از لایه های شنی بسیار شفاف هستند.آب دریاچه ها هم شفاف است اما آب رودخانه ها و نهرها در فصول بارندگی کدورت بالایی دارند.

3- رنگ

آب خالص بدون رنگ است ولی آب ناخالص با توجه به میزان رنگ و نوع مواد محلول و یا معلق در آن ممکن است که دارای رنگ باشد. به عنوان مثال رنگ قهوه ای نشانه وجود یون آهن در آب می باشد.

4- بو

   جلبکها،تجزیه گیاهان آبزی،ترکیبات ناشی از کلرینه کردن آب و آبهای راکد انتهای سیستم توزیع آب در ایجاد بو موثرند.

5- مزه

املاح مختلف در آب به آن مزه های متفاوتی می دهد.از مزه هایی که می توانند منشا آلودگی باشند، به موارد زیر اشاره می شود:

مزه صابون:PH قلیایی

شوری آب :وجود نمک خوراکی

ترشی آب:PH اسیدی

تلخی آب :وجود ترکیبات منیزیم

گس بودن مزه آب:نمکهای آهن و آلومینیم

مزه گندیدگی آب:آلودگیهای آلی که ممکن است با میکروبهای بیماریزا همراه باشند.

 

به جرات می توان گفت همه آبها در طبیعت دارای موجودات زنده هستند. که از آنها می توان به میکروارگانیسم ها،باکتریها،ویروسها،جلبکها،قارچها و پروتوزوئرها اشاره کرد.چنانچه این میکروارگانیسم ها بیماری زا باشند ،به آنها پاتوژن گفته می شود.که آب شرب باید کاملا عاری از آنها  باشد.

6- pH

 


دانستن مقدار PH برای تعیین رسوب گذاری املاح و یا خورنده بودن آن لازم است. PH بالا سبب ته نشین شدن کربنات کلسیم و در نتیجه ایجاد رسوب در دستگاه های تبادل حرارتی می گردد.PH پائین خاصیت خورندگی به آب می دهد.

7- سختی آب

حضور کاتیونهای چند ظرفیتی بویژه کلسیم و منیزیم درآب باعث سختی می شود.آبهای زیرزمینی به علت وجود غلظت زیاد این دو نوع یون در آنها جز آبهای سخت به شمار می روند.

8- تعیین BOD وCOD

مشخص کننده میزان مواد آلی موجود در آب است

9- تعیین DO

مشخص کننده میزان اکسیژن محلول در آب است هر چند که اکسیژن در آب به صورت ضعیفی حل می گردد اما وجود آن در آب امری ضروری برای حیات موجودات آبزی می باشد . حداکثر میزان اکسیژن که در درجه حرارت نرمال می تواند در آب حل شود 9 میلی گرم بر لیتر است .

  در صورت حرارت دادن آبهای سخت کربنات کلسیم و هیدروکسید منیزیم موجود در این آبها به صورت ورقه های آهکی بر جداره دیگهای بخار و رادیاتورها رسوب می کنند،که این امر در صنایع مشکل ساز است.

  • آلودگی ناشی از پساب های شهری
  • آلودگی ناشی از صنعتی
  • آلودگی ناشی از پساب های کشاورزی
  • سایر آلاینده ها

فاضلاب محلول رقیقی است که کلیه آبهای مازاد حاصل از فعالیتهای حیاتی انسان را در بر میگیرد و شامل آبهای مصرفی ناشی از بهداشت فردی مثل حمام ، شستشوی لباس ، ظروف ، شستشوی زمین و غیره می باشد که 99% آن را آب و 1% بقیه را مواد جامد معلق و محلول تشکیل می دهد .

اثر تخلیه فاضلاب در آبهای موجود عبارتند از :

•  کاهش اکسیژن محلول در آب و اکسیداسیون غیرهوازی

•  ایجاد لایه ای از مواد معلق به سطح آنها و ممانعت از نفوذ نور خورشید

•  ورود مواد ازتی و فسفاتی به آّب

آلودگی ناشی از ورود آفت کشها

آلودگی ناشی از ورود مواد بارور کننده زمین های کشاورزی  آفت کش ها به طرق زیر موجبات آلودگی آب ها را فراهم می سازند :

- انتقال آفت کش ها از سطح زمین توسط باران به آبهای جاری و یا زیر زمینی

- جذب آفت کش ها بوسیله خاک و انتقال به آبها از طریق فرسایش زمین

- پاشش مستقیم آفت کشها حین سمپاشی

- تخلیه پساب مراکز تولید آفت کش

عامل دیگری که از طریق پساب های کشاورزی موجبات آلود گی محیط و آب را فراهم می سازد ورود موادی است که در زمین های زراعتی به عنوان بارور کننده زمین بکار می روند . مهمترین آلودگی های ناشی از کاربرد این مواد ازت و فسفر هستند .

یک دانشمند بنام لیبیگ برای اولین بار کشف کرد که رشد گیاهان وابسته به مقدار عنصر غذایی است که کمترین میزان غلظت را دارد . با ورود فسفر و نیتروژن که دارای خاصیت فوق می باشند رشد گیاهان افزایش می یابد . با ورود فسفر و نیتروژن به منابع آبی مشکلات بسیاری بوجود می آید . یکی از این مشکلات پدیده یوتریفیکاسیون یا غنی شدن آب در منابع طبیعی آب مانند دریاچه ها می باشد .

تقریباً تمامی دریاچه طی یک فرآیند طبیعی به سمت پیر شدن پیش   می روند . این روند را که در اثر ورود و انباشت تدریجی مواد آلْی و رسوبات به دریاچه صورت می گیرد اصطلاحاً غنی شدن دریاچه می نامند . ویژگیهایی نظیر غلظت کم مواد غذایی ( عناصر غذایی گیاهان ) و تراکم اندک گیاهان آبزی از جمله خصوصیات دریاچه های جوان بشمار می آیند . با گذشت زمان و افزایش باروری بیولوژیکی دریاچه رشد گیاهان افزایش یافته و این مسئله باعث تیرگی آب دریاچه می گردد . با شروع تجزیه مواد آلی در دریاچه غلظت اکسیژن رو به کاهش گذارده و باعث کاهش عمق دریاچه می گردد و به تدریج دریاچه به برکه و باتلاق تغییر شکل می دهد . روند غنی شدن دریاچه یک روند طبیعی است که ممکن است هزاران سال طول بکشد . لیکن فعالیتهای انسانی مانند ورود فاضلابهای شهری و کشاورزی که حاوی عناصر فراوان هستند به به دریاچه ها با تشدید رشد جلبکها و سایر گیاهان آّبزی و در نتیجه غنی شدن دریاچه می گردد .

از دیگر مواد آلوده کننده آبها می توان حرارت ، مواد رادیواکتیو و نفت را نام برد .

آلودگی حرارتی :

گرم شدن آبها که دراثر فعالیت‌های صنعتی بوجود می‌آید  موجب کاهش اکسیژن محلول در آب و درنتیجه کاهش خود پالائی رودخانه‌ها و آب‌های سطحی می‌گردد و در نتیجه از جمعیت موجودات آبزی و باکتری‌ها که اکسیژن مصرف می‌کنند، کاسته می‌شود. گاهی درهنگامی که هوا گرم است، ماهی‌ها خفه می‌شوند و اجساد آنها برروی آب شناور می‌ماند. کاهش اکسیژن باعث فعالتر شدن باکتری‌های بی‌هوازی می‌گردد، در نتیجه میزان انتشار گاز متان بیشترمی شود.

آلودگی رادیواکتیو از چهار طریق به جریان های آب راه می یابند :

  1. استخراج معادن و کلوخه های رادیواکتیو
  2. مصرف مواد رادیواکتیو در انفجارات هسته ای
  3. مصرف مواد رادیواکتیو در مراکز تولید نیرو
  4. مصرف مواد رادیواکتیو در مراکز تحقیقاتی

نفت یکی از مواد هیدروکربوری است که باعث آلودگی در آب می شود :

 

                                      - عملیات عادی نفت کش ها

                                      - مکان تعمیر نفت کش ها

حمل و نقل دریائی :           - سکوهای بارگیری نفت

                                      - ضایعات نفت خام

                                      - تصادف نفت کش ها

ضررآلوده شدن آبها به نفت بدین شرح است:

1- بوجود آمدن لکه‌های نفت برروی سطح آب مانع تماس اکسیژن با آب شده و اکسیژن‌گیری آب را کاهش می‌دهد.

2-  وجود ترکیبات نفتی در آب باعث مسمومیت موجودات آبزی می‌شود.

3-  میزان نفوذ نور به داخل آب کمتر شده و درنتیجه در گیاهان آبزی فتوسنتز بخوبی انجام نمی‌شود.

دریافت فایل power point به همراه تصاویر مربوطه:

http://s5.picofile.com/file/8142705426/water_pollution.pptx.html

گرداوری: لادن آقائی